“Αυτός είναι ο τρόπος που αντιμετωπίζουν τα παιδιά Ρομά: μερικά τεστ και τα στέλνουν σε ειδικό σχολείο”
Μητέρα ρομά αγοριού που σπουδάζει σε σχολείο για μαθητές με “ήπιες νοητικές αναπηρίες”

Τα παιδιά Ρομά στη Δημοκρατία της Τσεχίας στερούνται του δικαιώματος σε μια εκπαίδευση χωρίς διακρίσεις. Οι διακρίσεις παίρνουν διαφορετικές μορφές και έχουν σοβαρές αρνητικές επιπτώσεις στην ποιότητα της εκπαίδευσης που λαμβάνουν. Πολλά παιδιά Ρομά πηγαίνουν σε σχολεία για ειδικά για μαθητές με «ήπιες νοητικές αναπηρίες». Άλλα απομονώνονται σε σχολεία μόνο για Ρομά, όπου η λαμβάνουν χαμηλή ποιότητα εκπαίδευσης. Η διάκριση αυτή περιορίζει τη μελλοντική τους εκπαίδευση, τις ευκαιρίες εργασίας και την ευκαιρία να αποδράσουν από τον φαύλο κύκλο της φτώχειας και της περιθωριοποίησης που οι Ρομά αντιμετωπίζουν στη Δημοκρατία της Τσεχίας.

Το Νοέμβριο του 2007, το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, αποφάνθηκε ότι η Δημοκρατία της Τσεχίας κάνει διακρίσεις στα παιδιά Ρομά, τοποθετώντας τα σε ειδικά σχολεία, όπου δε λαμβάνουν επαρκή εκπαίδευση. Η κυβέρνηση υποχρεώθηκε να λάβει διορθωτικά μέτρα. Δύο χρόνια αργότερα, ωστόσο οι διακρίσεις εξακολουθούν να συνεχίζονται. Παρόλα τα μέτρα αυτά, τα παιδιά Ρομά συνεχίζουν να έχουν προβλήματα με το τσέχικο εκπαιδευτικό σύστημα.

Το 2005 τα ειδικά σχολεία μετονομάστηκαν σε “πρακτικά” δημοτικά σχολεία, αλλά το σύστημα το οποίο κατατάσσει τα παιδιά σε αυτά τα σχολεία και καθορίζει την περιορισμένη διδακτέα ύλη, ουσιαστικά παρέμεινε το ίδιο. Ένας δυσανάλογος αριθμός παιδιών συνεχίζουν να παρακολουθούν αυτά τα σχολεία. Σε ορισμένες περιοχές, τα παιδιά Ρομά, αποτελούν πάνω από το 80% του συνολικού αριθμού των μαθητών στα “πρακτικά” δημοτικά σχολεία.

Στόχος της εκστρατείας που στηρίζει η Διεθνής Αμνηστία είναι η υλοποίηση της απόφασης του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων του 2007 και της άρσης όλων των εμποδίων, που δεν επιτρέπουν στα παιδιά Ρομά να απολαύσουν πλήρως το δικαίωμα στην εκπαίδευση. Η εκστρατεία σε αυτό το στάδιο θα εστιάσει στις κυβερνητικές αρχές και συγκεκριμένα στον Πρωθυπουργό, το Υπουργείο Παιδείας και το Υπουργείο για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα. Εάν επέλθει συμφωνία, το σχέδιο δράσης θα αναθεωρηθεί, ώστε να απευθύνεται και στις τοπικές αρχές.

Συγκεκριμένα, στόχοι της εκστρατείας είναι οι εξής:

  • Το Υπουργείο Παιδείας να παγώσει όλες τις τοποθετήσεις παιδιών σε πρακτικά σχολεία και τάξεις για μαθητές με «ήπιες διανοητικές αναπηρίες», για τη σχολική χρονιά 2010/11, με εκκρεμότητα την επανεξέταση για την ανάγκη αυτού του είδους προγράμματος μαθημάτων και των σχολείων.
  • Το Υπουργείο Παιδείας να αναθεωρήσει το παράρτημα του σχεδίου νόμου εκπαίδευσης για τα δημοτικά σχολεία (τα οποία παρέχουν εκπαίδευση σε μαθητές με «ήπιες νοητικές αναπηρίες»), ώστε να γίνει εκτίμηση για το συγκεκριμένο πρόγραμμα εκπαίδευσης και αν είναι σύμφωνο με τα διεθνή πρότυπα.
  • Το Υπουργείο Παιδείας να διασφαλίσει ότι θα παρέχεται ενισχυτική υποστήριξη στα παιδιά που έχουν ανάγκη, έτσι ώστε να αναπτυχθούν νοητικά κατά το μέγιστο των δυνατοτήτων τους, στο δημοτικό σχολείο.
  • Το Υπουργείο Παιδείας να ξεκινήσει συστηματική συλλογή στοιχείων με βάση το φύλο και την εθνότητα, ώστε να διαπιστώσει ότι δεν υπάρχουν διακρίσεις στη μόρφωση.
  • Η κυβέρνηση να θεσπίσει νομοθεσία, ώστε να συμβάλει στην ισότητα για εκπαίδευση και να δεσμευτεί δημόσια για την εξάλειψη των διακρίσεων στο σχολικό σύστημα έως το 2015.

Στείλτε το παρακάτω γράμμα

Οι διακρίσεις στη μόρφωση των παιδιών Ρομά επιμένουν στη Δημοκρατία της Τσεχίας
Προς Πρωθυπουργό Δημοκρατίας της Τσεχίας

Κοινοποίηση:
Υπουργό Παιδείας
Υπουργό για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα

Αγαπητέ κύριε Πρωθυπουργέ, κύριοι/ες Υπουργοί,

Θα ήθελα να εκφράσω τις ανησυχίες μου για τις διακρίσεις που αντιμετωπίζουν τα παιδιά Ρομά στην εκπαίδευση, στη Δημοκρατία της Τσεχίας. Οι διακρίσεις λαμβάνουν διάφορες μορφές, συμπεριλαμβανομένου της μεγάλης τους παρουσίας, σε πρακτικά σχολεία και μαθήματα που προορίζονται για μαθητές με «ήπιες διανοητικές αναπηρίες» και η απομόνωσή τους σε σχολεία μόνο για Ρομά, συχνά προσφέρει εκπαίδευση χαμηλότερης ποιότητας. Αυτό επίσης περιορίζει την μελλοντική τους εκπαίδευση και τις ευκαιρίες εργασίας.

Τα παιδιά Ρομά είναι ακόμη αρκετά πιθανότερο να τοποθετηθούν σε πρακτικό δημοτικό σχολείο από ότι τα άλλα μη-Ρομά παιδιά. Αυτό προκύπτει από αξιολογήσεις, οι οποίες αποτυγχάνουν να επικεντρωθούν στον παράγοντα των πολιτιστικών και γλωσσικών διαφορών και υπόκεινται σε προκαταλήψεις από το προσωπικό που τις διεξάγει. Είναι επίσης το αποτέλεσμα των διακρίσεων που αντιμετωπίζουν τα παιδιά Ρομά στα ολοήμερα σχολεία, τα οποία παραμένουν φτωχά εξοπλισμένα και απρόθυμα να τους παρέχουν ενισχυτική υποστήριξη.

Καλωσορίζω το γεγονός ότι οι αρχές αναγνωρίζουν αυτή την κατάσταση. Ωστόσο, περισσότερο αποτελεσματικά μέτρα, χρειάζονται για να διασφαλίσουν ότι τα παιδιά Ρομά απολαμβάνουν το δικαίωμα στην εκπαίδευση χωρίς διακρίσεις και ότι η απόφαση του 2007 του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων στην “περίπτωση D.H. και άλλων εναντίον της Δημοκρατίας της Τσεχίας” εφαρμόζεται αποτελεσματικά. Γι΄αυτόν τον λόγο, σας παροτρύνω να:

- παγώσετε όλες τις τοποθετήσεις παιδιών σε πρακτικά σχολεία και τάξεις για μαθητές με «ήπιες διανοητικές αναπηρίες», για τη σχολική χρονιά 2010/11, με εκκρεμή μια επανεξέταση για την ανάγκη αυτού του προγράμματος μαθημάτων και σχολείων.

- θεσπίσετε σε εθνική νομοθεσία το υποχρεωτικό καθήκον του μη διαχωρισμού στην εκπαίδευση και να διατυπώσετε και να υιοθετήσετε ένα κατανοητό πλάνο με ετήσιους σαφείς στόχους για την εξάλειψη του διαχωρισμού στο σχολείο για τα παιδιά Ρομά.

- διασφαλίσετε ότι ενισχυτική υποστήριξη είναι άμεσα διαθέσιμη για τα παιδιά που τη χρειάζονται ώστε να συμμετέχουν αποτελεσματικά και να αναπτυχθούν κατά το μέγιστο των δυνατοτήτων τους μέσα στα ενιαία ολοήμερα δημοτικά σχολεία.

Με σεβασμό,

Discrimination faced by Romani children in education in the Czech Republic
To:
Jan Fischer, Prime Minister
CC:
Miroslava Kopicová, Minister of Education, Youth and Sports
Michael Kocáb, Minister for Human Rights

Dear Prime Minister/Minister,

I would like to express my concern about the discrimination faced by Romani children in education in the Czech Republic. This takes many forms, including through their overrepresentation in practical schools and classes intended for pupils with “mild mental disabilities” and their segregation in Roma-only schools – often offering education of lower quality. This limits their future education and employment opportunities.

Romani children are still several times more likely to be placed at a practical elementary school than their non-Roma peers. This results from assessments that fail to factor in their cultural and linguistic differences and are subject to prejudice by staff conducting them. It is also the result of the discrimination faced by Romani children in mainstream schools, which remain ill equipped and unwilling to provide them with adequate support.

I welcome the fact that the authorities have acknowledged this situation. However, more effective measures are needed to ensure that Romani children fully enjoy their right to education free from discrimination and the 2007 judgment by the European Court of Human Rights in the case D.H. and others v. the Czech Republic is effectively implemented. To that end, I urge you to:

- Freeze all placements of children into practical schools and classes for pupils with “mild mental disabilities“ for the school year 2010/11, pending a review of the need for such a curriculum and schools;
- Enact in national legislation an enforceable duty to desegregated education and formulate and adopt a comprehensive plan with clear yearly targets to eliminate school segregation of Romani children;
- Ensure that additional support is immediately made available for children who need it in order to effectively participate in and develop to their fullest potential within integrated mainstream elementary schools.

Yours respectfully,