Ολυμπιακοί Αγώνες Πεκίνο 2008 - Ανάβουμε τη φλόγα των ανθρωπίνων δικαιωμάτων

Θανατική Ποινή

Διαδηλωτής κρατά πλακάτ κατά των εκτελέσεων

«Πάνω από το 80% των εκτελέσεων παγκοσμίως λαμβάνει χώρα στην Κίνα, όπου ένας εξαιρετικά υψηλός αριθμός εγκλημάτων μπορεί να επισύρει τη θανατική ποινή. Κάτι τέτοιο σαφώς δεν είναι σύμφωνο με το Ολυμπιακό πνεύμα» 
Σουηδός αντιπρόσωπος στο Συμβούλιο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων του ΟΗΕ, Μάρτιος  2007.

Σύμφωνα με τον Καταστατικό Χάρτη των Ολυμπιακών Αγώνων, μία από τις «Θεμελιώδεις Αρχές του Ολυμπισμού» είναι να «προάγουν μια ειρηνική κοινωνία που ενδιαφέρεται για τη διατήρηση της ανθρώπινης αξιοπρέπειας.»

Η Κίνα επανέφερε μια σημαντική μεταρρύθμιση στο δικαστικό της σύστημα αναφορικά με την επιβολή της θανατικής ποινής: από την 1η Ιανουαρίου 2007 το Ανώτατο Λαϊκό Δικαστήριο ανέκτησε το δικαίωμα επανεξέτασης όλων των δικαστικών υποθέσεων που κατέληξαν σε επιβολή της θανατικής ποινής. Το Μάρτιο 2007, Κινέζοι αντιπρόσωποι στο Συμβούλιο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων του ΟΗΕ απάντησαν στο Σουηδό αντιπρόσωπο ότι με τη μεταρρύθμιση αυτή θα μειωθεί η εφαρμογή της θανατικής ποινής και ότι τελικά θα καταργηθεί.

Ωστόσο, η Διεθνής Αμνηστία συνεχίζει να ανησυχεί για το ότι τα εθνικά στατιστικά των θανατικών καταδικών και εκτελέσεων παραμένουν κρατικό μυστικό, καθώς και για την έλλειψη διαφάνειας του δικαστικού συστήματος. Είναι απαραίτητο η κινεζική κυβέρνηση να δημοσιοποιεί επίσημα στατιστικά στοιχεία για τις εκτελέσεις σε εθνικό επίπεδο. Τον Ιούνιο 2007, αξιωματούχος του Ανώτατου Λαϊκού Δικαστηρίου ανακοίνωσε ότι οι εκτελέσεις μειώθηκαν κατά 10% σε σχέση με την ίδια περίοδο του 2006. Το Νοέμβριο 2007, ο πρόεδρος του Ανώτατου Λαϊκού Δικαστηρίου, Ξιάο Γιανγκ (Xiao Yang), δήλωσε ότι για πρώτη φορά, ο αριθμός αναστολής των εκτελέσεων ξεπέρασε κατά πολύ τον αριθμό των εκτελέσεων. Ωστόσο, ο ίδιος δεν παρείχε καθόλου στατιστικά στοιχεία που να επιβεβαιώνουν τη δήλωσή του.

Επίσης, οι κινεζικές αρχές πρέπει να διασφαλίσουν ότι οι άνθρωποι που καταδικάστηκαν σε θάνατο έχουν πρόσβαση στις οικογένειες και στους δικηγόρους τους και σε πληροφορίες για την υπόθεσή τους. Όσοι καταδικάζονται με θανατική ποινή στην Κίνα δεν περνούν από δίκαιη δίκη σύμφωνα με τα διεθνή πρότυπα για τα ανθρώπινα δικαιώματα. Μεταξύ άλλων, τα προβλήματα περιλαμβάνουν: έλλειψη άμεσης πρόσβασης σε δικηγόρους, έλλειψη τεκμηρίου αθωότητας, πολιτικές επεμβάσεις στο δικαστικό σώμα και αποτυχία εξαίρεσης στοιχείων που αποσπάστηκαν με βασανιστήρια. Αν και η μεταρρύθμιση που αφορά στην επανεξέταση των υποθέσεων από το Ανώτατο Λαϊκό Δικαστήριο είναι ευπρόσδεκτη, υπάρχουν ανησυχίες πως δεν θα φέρει στο φως σοβαρές παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων, όπως βασανιστήρια για απόσπαση ομολογίας. Σε δημοσίευση άρθρου στις 20 Δεκεμβρίου 2007 στην εφημερίδα Νανφάνγκ Ζουμό (Nanfang Zhoumo),επισημαίνονται οι αδυναμίες του μεταρρυθμιστικού προγράμματος,  η έλλειψη δημόσιας πληροφόρησης για το έργο των δικαστών και η απροθυμία των αρχών να συνεργαστούν για την προώθηση της μεταρρύθμισης. Ακόμη, η Διεθνής Αμνηστία κατέγραψε μια δραματική αύξηση του αριθμού των εκτελέσεων το Δεκέμβριο 2006, σε μια προσπάθεια  των τοπικών δικαστηρίων να «καθαρίσουν» τις υποθέσεις πριν εφαρμοστεί η αναθεώρηση του Ανώτατου Λαϊκού Δικαστηρίου την 1 Ιανουαρίου 2007.

Η ιστορική απόφαση του ΟΗΕ στις 20 Δεκεμβρίου 2007 για το πάγωμα των εκτελέσεων σε ολόκληρο τον κόσμο είναι ένα σημαντικό βήμα προς την κατάργηση της θανατικής ποινής. Αν και η Κίνα είναι μία από τις λίγες χώρες που καταψήφισαν την απόφαση, η Διεθνής Αμνηστία καλεί τις κινεζικές αρχές να αναθεωρήσουν τη στάση τους και να ευθυγραμμιστούν με τη διεθνή γνώμη.