Προδομένη εμπιστοσύνη

Η Σιμπονγκίλε (δεν είναι το πραγματικό της όνομα) ήταν επτά χρονών όταν την κακοποίησε πρώτη φορά σεξουαλικά ο άντρας της θείας της. Η Σιμπονγκίλε ζούσε με τη θεία της από τότε που ο πατέρας της πέθανε και η μητέρα της, σύμφωνα με την παράδοση, παντρεύτηκε τον κουνιάδο της. Με τη γέννηση περισσότερων παιδιών, σταδιακά επιδεινώθηκε η οικονομική κατάσταση της μητέρας της, με αποτέλεσμα η Σιμπονγκίλε να σταλεί να ζήσει με τη θεία της που ήταν άτεκνη.

Όταν η Σιμπονγκίλε αποκάλυψε στη θεία της τι συνέβαινε, εκείνη δεν έκανε τίποτα για να σταματήσει την κακοποίηση του μικρού κοριτσιού από τον άντρα της. Η Σιμπονγκίλε προσπάθησε να ξεφύγει από την επανειλημμένη κακοποίηση και ζήτησε βοήθεια ενός γείτονα που ήταν πάστορας. Για κακή της τύχη, τη βίασε και εκείνος με τη σειρά του στην τουαλέτα και την απείλησε με ένα μαχαίρι όταν εκείνη ξεφώνισε.

Ωστόσο, ένας άλλος γείτονας τη βοήθησε να πάει στην αστυνομία. Τον Ιανουάριο του 2000 η Σιμπονγκίλε είχε ήδη εκδηλώσει μολύνσεις ως αποτέλεσμα του βιασμού και της συνεχούς σεξουαλικής κακομεταχείρισης. Οι αστυνομικοί την πήγαν στα γραφεία της Ομάδας Δράσης Εναντίον της Κακοποίησης της Σουαζιλάνδης (Swaziland Action Group Against Abuse, SWAGAA), μιας εθνικής οργάνωσης που παρέχει βοήθεια σε γυναίκες και παιδιά που είναι θύματα ή κινδυνεύουν να υποστούν ενδοοικογενειακή και σεξουαλική βία.

Η SWAGAA εξασφάλισε στη Σιμπονγκίλε μια θέση σε ένα κυβερνητικό καταφύγιο και συγκέντρωσε χρήματα για να της αγοράσει ρούχα. Επίσης, οργάνωσε την ιατρική της περίθαλψη, αλλά η Σιμπονγκίλε δεν μπόρεσε να εξεταστεί για HIV γιατί δεν υπήρχε κάποιο μέλος της οικογενείας της για να το εγκρίνει.

Τον Ιούλιο του 2003 δύο άντρες οδηγήθηκαν ενώπιον του δικαστηρίου με την κατηγορία του βιασμού. Η Σιμπονγκίλε κατέθεσε κατά τη διάρκεια της ακροαματικής διαδικασίας, η οποία έγινε κεκλεισμένων των θυρών και παρουσία των δραστών. Σύμφωνα με πληροφορίες, η δίκη κατέληξε στην απαλλαγή των δύο αντρών.

Η περίπτωση της Σιμπονγκίλε ανήκει στη μειοψηφία εκείνων που έφτασαν μέχρι τα δικαστήρια. Τα περισσότερα περιστατικά βιασμού και σεξουαλικής κακοποίησης μέσα στην οικογένεια συμβαίνουν με πλήρη ατιμωρησία, και τα θύματα υφίστανται πιέσεις να δεχτούν ανεπίσημους διακανονισμούς. Εκτός αυτού, οι νομικές και δικαστικές διαδικασίες μπορεί να υπονομεύσουν τα δικαιώματα των μηνυτών.

Στη Σουαζιλάνδη, οι γυναίκες και τα κορίτσια υποβάλλονται σε υψηλά επίπεδα ενδοοικογενειακής και σεξουαλικής βίας και βιώνουν διάχυτες διακρίσεις οικονομικής, κοινωνικής και νομικής φύσης. Η πανδημία του HIV/AIDS έχει ολέθριο αντίκτυπο στις γυναίκες. Το 2002, τα ποσοστά της μόλυνσης από τον HIV μεταξύ των εγκύων που είχαν επισκεφθεί προγεννητικές κλινικές, ήταν 38,6%. Την ίδια χρονιά το Πρόγραμμα των Ηνωμένων Εθνών για την Ανάπτυξη (UNDP) κατέληξε στο συμπέρασμα ότι «οι περισσότερες πολιτιστικές προσδοκίες και πρακτικές [στη Σουαζιλάνδη] … συμβάλλουν στην τρωτότητα των γυναικών στον HIV/AIDS».

Ένα νέο προσχέδιο Συντάγματος, το οποίο μπορεί να υιοθετηθεί το 2004, εγγυάται για πρώτη φορά στις γυναίκες ίσα δικαιώματα ενώπιον του νόμου. Ωστόσο, αρκετές βασικές διατάξεις εξακολουθούν να περιέχουν διακρίσεις εναντίον των γυναικών ή δεν διευκρινίζουν αν έχει προτεραιότητα το Σύνταγμα ή ο εθιμικός νόμος. Η διαδικασία συνταγματικής μεταρρύθμισης μπορεί να τεθεί σε κίνδυνο αν η κυβέρνηση εξακολουθήσει να αγνοεί τις δικαστικές αποφάσεις, όπως κάνει ήδη από το 2002, και να επιτίθεται στην ανεξαρτησία του δικαστικού σώματος.