Η Διεθνής Αμνηστία ερευνά και καταγράφει τα γεγονότα

Ερευνήτρια της Διεθνούς Αμνηστίας παίρνει συνέντευξη από παιδί-στρατιώτη στη Σιέρρα Λεόνε © ΔΑ

Η δουλειά της Διεθνούς Αμνηστίας βασίζεται στη λεπτομερή έρευνα συγκεκριμένων περιπτώσεων και μαζικών παραβιάσεων των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Ξεκινά συλλέγοντας αξιόπιστες πληροφορίες και παρουσιάζοντάς τις χωρίς μεροληψία.

Η οργάνωση ερευνά παραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και καταστάσεις που θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε παραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων.

Η ερευνητική δουλειά της Διεθνούς Αμνηστίας διεξάγεται από επαγγελματίες ερευνητές ανθρωπίνων δικαιωμάτων που εστιάζονται σε συγκεκριμένες χώρες. Έδρα τους είναι το κέντρο της Διεθνούς Αμνηστίας, η Διεθνής Γραμματεία στο Λονδίνο (Αγγλία) και σε περιφερειακά γραφεία της Διεθνούς Γραμματείας σε ολόκληρο τον κόσμο.

Τα Προγράμματα Ηπείρων (Regional Programmes) της Διεθνούς Γραμματείας, ένα για κάθε ήπειρο του πλανήτη, μελετούν τις καταγγελίες που συγκεντρώνονται από όλα τα μέρη του κόσμου και διατηρεί αρχείο των καταγγελιών. Οι πληροφορίες αυτές αποτελούν τη βάση για τη δραστηριότητα που θα ακολουθήσει γύρω από τα άτομα που έχουν πέσει θύματα παραβίασης των δικαιωμάτων τους.

Πηγές πληροφόρησης

Η Διεθνής Αμνηστία συγκεντρώνει τις πληροφορίες της από πολλές πηγές. Όταν οι ερευνητές λάβουν μία αναφορά για κάποια παραβίαση ανθρωπίνων δικαιωμάτων, η πρώτη τους ενέργεια είναι να ελέγξουν την αξιοπιστία της αναφοράς αυτής. Η Διεθνής Αμνηστία δε δραστηριοποιείται βασιζόμενη σε διαδόσεις, φήμες ούτε προκατειλημμένες ή μεροληπτικές διηγήσεις.

Προτού αναληφθεί οποιαδήποτε δράση σχετικά με μία πληροφορία γίνεται σχολαστικός έλεγχος αυτής και διασταυρώνεται από πολλές διαφορετικές πηγές, εξακριβώνοντας ταυτόχρονα και την αξιοπιστία των πηγών αυτών. Οι πηγές πληροφόρησης της Διεθνούς Αμνηστίας συμπεριλαμβάνουν: τους κρατούμενους και τις οικογένειές τους, ανθρώπους που βρέθηκαν κοντά σε εκείνους που «εξαφανίστηκαν», δικηγόρους, δημοσιογράφους, πρόσφυγες, διπλωμάτες, θρησκευτικές ομάδες και ανθρωπιστικές οργανώσεις ή άλλες οργανώσεις για τα ανθρώπινα δικαιώματα.

Οι ερευνητές παρατηρούν τα γεγονότα και διατηρούν συνεχείς επαφές στις χώρες για τις οποίες είναι υπεύθυνοι. Ερευνούν εξονυχιστικά εφημερίδες, περιοδικά, κυβερνητικά φυλλάδια, τηλεοπτικές και ραδιοφωνικές εκπομπές. Συλλέγουν πληροφορίες μέσω τηλεφωνημάτων, επιστολών, φαξ, e-mail και προσωπικών επισκέψεων.

Η Διεθνής Αμνηστία στέλνει περίπου 130 ερευνητικές αποστολές σε περίπου 70 χώρες κάθε χρόνο, προκειμένου να εκτιμήσει άμεσα τι συμβαίνει επί τόπου. Η οργάνωση έχει επιλέξει αυτό να γίνεται πάντοτε κατόπιν αδείας των αρχών. Τα μέλη των αποστολών, που είναι εκπρόσωποι της Διεθνούς Αμνηστίας, διεξάγουν συνεντεύξεις με κρατούμενους, τους συγγενείς τους και δικηγόρους, μάρτυρες παραβιάσεων των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και τοπικούς ακτιβιστές για τα ανθρώπινα δικαιώματα. Επιπλέον παρατηρούν δίκες και συναντώνται με κυβερνητικούς αξιωματούχους.

Γρήγορα και προσεκτικά, οι ερευνητές της Διεθνούς Αμνηστίας συγκρίνουν πληροφορίες και εκτιμούν την ακρίβειά τους, μέχρι να βεβαιωθούν για τα πραγματικά γεγονότα.

Προτού δημοσιοποιηθεί η οποιαδήποτε δήλωση, το κείμενό της ελέγχεται σχολαστικά και εγκρίνεται από διαφορετικούς αρμόδιους τομείς της Διεθνούς Γραμματείας, ώστε να εξασφαλιστεί ότι η δήλωση αυτή είναι ακριβής, ότι εμπίπτει στην "αποστολή" της οργάνωσης (δηλ. στα ζητήματα για τα οποία λαμβάνει θέση) και ότι είναι πολιτικά αμερόληπτη.

Οι «κλειστές χώρες»

Η συγκέντρωση των πληροφοριών δεν είναι πάντα εύκολη. Υπάρχουν χώρες όπου οι προσβάσεις είναι δύσκολες έως ανύπαρκτες, οι λεγόμενες «κλειστές χώρες». Όταν στις ερευνητικές ομάδες της Διεθνούς Αμνηστίας δεν δίνεται άδεια να επισκεφτούν μια χώρα, η οργάνωση πρέπει να βασιστεί σε πηγές πληροφόρησης έξω από τη χώρα, που συμπεριλαμβάνουν τις αναφορές των ΜΜΕ, τους πρόσφυγες και τους διπλωματικούς αντιπροσώπους στο εξωτερικό.

Το γεγονός ότι ορισμένες χώρες δεν αναφέρονται στις εκθέσεις της Διεθνούς Αμνηστίας δεν σημαίνει ότι η οργάνωση δεν έχει διαπιστώσει να συμβαίνουν σε αυτές παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Σημαίνει μόνον ότι οι ερευνητές δεν έχουν επαρκείς, αξιόπιστες, επίκαιρες και λεπτομερείς πληροφορίες ώστε να καταλήξουν σε αντικειμενικά συμπεράσματα για την κατάσταση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στις χώρες αυτές.

Αξιοπιστία της έρευνας: το θεμέλιο της αποτελεσματικότητας της Διεθνούς Αμνηστίας

Τα ευρήματα της Διεθνούς Αμνηστίας πρέπει να είναι πληρούν τα υψηλότερα πρότυπα και κριτήρια ακρίβειας - δεν βασίζονται σε φήμες, σε ανεξακρίβωτες πληροφορίες, σε αναφορές ατόμων ή φορέων που είναι προκατειλημμένοι ή εκφράζουν δικά τους συμφέροντα ή επιδιώξεις. Όταν η οργάνωση αναφέρεται σε καταγγελίες και όχι σε αδιαμφισβήτητα γεγονότα, το διευκρινίζει σαφώς και συνήθως ζητά διερεύνηση των καταγγελιών. Αν η Διεθνής Αμνηστία κάνει κάποιο λάθος - πράγμα που σπάνια έχει συμβεί - εκδίδει αμέσως διορθωτική ανακοίνωση.

Μεμονωμένες κυβερνήσεις συχνά επιτίθενται στην αξιοπιστία της έρευνας της Διεθνούς Αμνηστίας - ιδίως όταν τα ευρήματα φωτίζουν πράξεις τους που θα ήθελαν να παραμείνουν κρυφές.

Ωστόσο η έρευνα της Διεθνούς Αμνηστίας αναγνωρίζεται διεθνώς ως ακριβής, αμερόληπτη και αξιόπιστη. Γι’ αυτό τις εκθέσεις της Διεθνούς Αμνηστίας τις συμβουλεύονται συχνά κυβερνήσεις, διακυβερνητικοί οργανισμοί, δημοσιογράφοι, ακαδημαϊκοί, άλλες οργανώσεις για τα ανθρώπινα δικαιώματα και ομάδες πίεσης.